8 sprawdzonych sposobów, jak ćwiczyć samodyscyplinę

Możesz ćwiczyć samodyscyplinę w każdym obszarze życia – w nauce, w sporcie czy w diecie. Jak być konsekwentnym? Kiedy już określisz, co chcesz zrobić, w następnej kolejności zapytaj siebie o swoje „po co” i „dlaczego”, a potem wprowadź te 8 sposobów na naukę samodyscypliny.

Problem z motywacją do działania

Skupiamy się często na motywacji, szukając w niej inspiracji do działania. Gdy nam jej brakuje, mamy poczucie bezsilności, rezygnacji i braku chęci. Nie zapominajmy jednak, że sama motywacja nie doprowadzi nas do celu. W trakcie realizacji naszych planów napotkamy trudności i nieprzyjemne sytuacje. W takich momentach to właśnie samodyscyplina pozwala nam działać systematycznie, niezależnie od warunków zewnętrznych i naszego nastroju.

Jak często zdarzyło Ci się, że postanowiłeś schudnąć, regularnie uprawiać sport, ograniczyć słodycze lub zrezygnować z kolacji, a po drodze gdzieś gubiłeś te obietnice? Czy wiesz, dlaczego i w którym momencie właściwie odpuszczałeś? Odpowiedź może tkwić w motywacji: bo motywacja to Twoje „co”, czyli nazwany cel czy pragnienie, dla którego chcesz podjąć jakąś aktywność. Żeby wytrwać, potrzeba jednak czegoś więcej niż motywacja.

Określenie celu to nie wszystko!

Kiedy już określisz, co chcesz osiągnąć, pomyśl, dlaczego jest to dla Ciebie ważne. Co Ci to da w dłuższej perspektywie? Jak się będziesz czuł, kiedy dopniesz swego? Postaraj się wyobrazić sobie, że już to osiągnąłeś. Odtwórz nastrój, radość, satysfakcję i poczucie sprawczości: sam do tego doprowadziłeś! Do takiej mentalnej wizualizacji sukcesu będziesz mógł wracać w każdej gorszej chwili – będzie Twoim zapleczem.

Kolejna kwestia, bez której nie ruszysz, to Twoje mocne „po co”. Pomyśl z tzw. „wizją końca”:

po co Ci ten cel? Jaką masz głębszą potrzebę czy marzenie? Może chcesz się lepiej czuć ze sobą, a może chodzi o Twoją sprawczość, poczucie wpływu? Czy osiągnięcie go pomoże Ci wzmocnić pewność siebie? Dowiesz się, jeśli dotrzesz do miejsca, w którym bardzo pragniesz być. Motywacja na dziś, na dzień deklaracji postanowienia to za mało – dlatego zawsze myśl o tym, jak się będziesz czuł, kiedy zrealizujesz cel.

Jak wspierać samodyscyplinę?

1. Wyznacz cele i etapy. Określ, do czego dążysz, a następnie podziel ten cel na etapy. Niech to będą małe rzeczy! Jeśli np. postanowiłeś schudnąć, nie planuj od razu 6 treningów w tygodniu ani diety 1000 kcal – zacznij od spaceru, czy po prostu odpuść sobie dziś zakup tej słodkiej bułeczki. I ciesz się z tego, że zrobiłeś pierwszy krok! Czując swój wpływ na rzeczywistość każdego dnia, łatwiej będzie Ci przechodzić do kolejnych etapów.
2. Celebruj sukcesy. Bądź dumny z każdego kroku i nagradzaj siebie za osiągnięcia rzeczami lud działaniami, które sprawiają Ci radość – np. po tygodniu zrób dla siebie coś, żebyś mógł poczuć, że wytrwałeś już tydzień.
3. Stwórz wspierające otoczenie. Otaczaj się ludźmi, którzy będą Cię wspierać i pomagali trzymać się wyznaczonej drogi. Wielu osobom pomaga też „oficjalne” ogłoszenie, nad jakim celem pracują – stanowi to rodzaj zobowiązania publicznego (trudniej się wycofać, jeśli zdeklarowałeś się publicznie). Niemniej zastanów się, czy takie rozwiązanie jest dla Ciebie czymś wciągającym, czy raczej demotywującym. Wiele osób woli działać w cieniu, aby inni z czasem sami zauważyli efekty.
4. Monitoruj postępy. Jeżeli postanowiłeś, że będziesz realizował cel i masz swoje mocne „po co”, nie pytaj siebie, czy Ci się dziś chce czy nie chce. Myśli w głowie, zwłaszcza na początku, mogą Cię sabotować przez „nie chce mi się” albo „jutro”.  Pamiętaj, że to tylko myśli, więc zauważaj je, bo to Ty masz nad nimi władzę – możesz działać pomimo „niechcemisia” :) Skup się na tym, aby wykonać swoje niezależnie od chęci.
5. Wybierz najlepszy czas na działania. Dopasuj swoje działania do swojej naturalnej produktywności. Znasz siebie najlepiej i wiesz, kiedy jesteś najbardziej efektywny. Może najlepsza pora będzie, kiedy wstaniesz pół godziny wcześniej niż zwykle? Albo tuż po pracy, zanim wpadniesz w wir obowiązków domowych?
6. Planuj zadania na krótki czas. Nie musisz poświęcać dużo czasu na realizację zadania, ważne, aby je wykonać i nie przekładać na kolejny dzień. Ryzyko przekładania wiąże się z tym, że za chwilę możesz zapomnieć o swoim celu – a przecież tego nie chcesz.
7. Bądź elastyczny. Jeśli wydarzy się coś nieplanowanego, nie traktuj tego jako wymówki. Wykonaj to, co musisz, a następnie wróć do zaplanowanych zadań. Nic się nie stanie, jeżeli popracujesz nad celem później lub kolejnego dnia, jeśli tego wymaga sytuacja, jednak nawet wtedy nie rezygnuj z niego.
8. Zapisuj postępy. Znajdź kalendarz lub notatnik, w którym będziesz zapisywał swoje postępy lub raport z każdego tygodnia. Zapisywanie sprawia, że cały czas trzymasz się celu. Pamiętasz o nim. Możesz monitorować progres i budować pewność siebie.